Wnukowo

Lotnisko Wnukowo ma dwa dworce. Wnukowo I łączy
stolicę radziecką z miejscowościami położonymi na
południe i zachód od Moskwy. W szczycie sezonu letniego
stąd przerzuca się „most powietrzny" nad Morze
Czarne.

Wnukowo II — to dworzec reprezentacyjny. Tu lądują
i stąd startują samoloty z najwyższymi przedstawicielami
państw i rządów, którzy przybywają na zaproszenie
władz Związku Radzieckiego. Stąd wyruszają
też w dyplomatyczne wojaże przywódcy ZSRR. Wnukowo
II jest zamknięte dla powszechnego ruchu podróżnych,
a jednak nie stoi pustką. Niemal codziennie
odbywa się tu powitanie lub pożegnanie gości zagranicznych
albo przedstawiciele ZSRR udają się w podróż.
Nie ma dnia, żeby w Moskwie nie gościła jakaś oficjalna
delegacja. Pamiętam, że pewnego miesiąca (a był
to miesiąc zwyczajny, przypadkowo wybrany) naliczyłem
w Moskwie aż siedemnaście oficjalnych wizyt
zagranicznych na najwyższym i nieco niższym
szczeblu.

Jest to zewnętrzny objaw tej aktywności, która cechuje
radziecką politykę zagraniczną, zwłaszcza od czasu
XXIV Zjazdu KPZR w 1971 roku. Właśnie na tym
zjeździe sekretarz generalny KC KPZR Leonid Breż
Jiiew sformułował słynny Program Pokoju. Progra
ten wywarł ogromny wpływ na losy świata. XX
Zjazd KPZR w 1976 roku podsumował dotychczasow
realizację Programu Pokoju, a zarazem wzbogacił g
0 nowe treści, stosownie do nowej sytuacji międzyna
rodowej.

Program Pokoju jest wyrazem konsekwentnej kon
tynuacji leninowskiej polityki zagranicznej, zapocząt-
kowanej Dekretem o Pokoju w pierwszych dniach władzy
radzieckiej. Stał się on zarazem nową platform
pokojowej ofensywy socjalizmu na wielką skalę. Główne
cele radzieckiej polityki zagranicznej to: zapewnienie
— wspólnie z innymi krajami socjalistycznymi —
sprzyjających warunków międzynarodowych dla zbudowania
socjalizmu i komunizmu; umacnianie jedności
1 zwartości krajów socjalistycznych; popieranie ruchów
narodowowyzwoleńczych, współpraca z młodymi, rozwijającymi
się państwami; pokojowe współistnienie,
z państwami o odmiennych ustrojach społecznych;
zdecydowane przeciwstawianie się agresywnym siłom
imperializmu, ochrona ludzkości przed wojną światową.

Na XXIV Zjeździe KPZR cele te zostały sprecyzo-j
wane w sześciu punktach Programu Pokoju. Po pierwsze
— likwidacja ognisk wojny w Azji Południowo-
- Wschodniej i na Bliskim Wschodzie oraz polityczne
uregulowanie sytuacji w tych regionach na podstawie
poszanowania słusznych praw państw i narodów, na
które dokonano agresji. Po drugie — doprowadzenie
do uznania zmian terytorialnych, jakie zaszły w Europie
w wyniku II wojny światowej, dokonanie radykalnego
zwrotu w kierunku odprężenia i pokoju na tym
kontynencie, doprowadzenie do zwołania i powodzenia
konferencji ogólnoeuropejskiej. Po trzecie — zawarcie
układów zakazujących użycia broni jądrowej, chemicznej
i bakteriologicznej oraz wszelkich prób z bronią
jądrową, przyczynianie się do tworzenia stref bezatomowych
w różnych regionach świata. Po czwarte —
aktywizacja walki o zakończenie wyścigu zbrojeń, zredukowanie
sił zbrojnych i zbrojeń w tych regionach
świata, gdzie konfrontacja militarna jest szczególnie
niebezpieczna, zwłaszcza zaś w Europie Środkowej;
oodjęcie kroków zmniejszających prawdopodobieństwo
incydentów zbrojnych, które mogłyby się przekształcić
w kryzysy międzynarodowe, w wojnę. Po piąte — pełne
wcielenie w życie uchwały ONZ o likwidacji istniejących
jeszcze reżymów kolonialnych, potępienie przejawów
rasizmu r apartheidu. Po szóste — pogłębianie
wzajemnie korzystnej współpracy z zainteresowanymi
państwami o odmiennych ustrojach, działanie na rzecz
wspólnego rozwiązywania takich kwestii, jak ochrona
środowiska naturalnego, opanowanie energetycznych
i innych zasobów naturalnych, rozwój transportu i łączności,
walka z najbardziej rozpowszechnionymi i niebezpiecznymi
chorobami,' badanie i opanowanie kosmosu
oraz oceanów.

Wystarczy skonfrontować te kierunkowe zadania,
wysunięte w 1971 roku z dokonaniami następnych lat,
by się przekonać, że Program Pokoju był realny. W
sytuacji międzynarodowej zaszły w tym czasie gruntowne
zmiany, a niemal każdą z nich można odnieść do
zadań sformułowanych w Programie Pokoju.
Zwycięstwem zakończyła się trzydziestoletnia walka
bohaterskiego narodu wietnamskiego. Poniosła fiasko
największa po II wojnie światowej imperialistyczna
próba zbrojnego rozprawienia się z państwem socjalistycznym
i zdławienia rewolucji narodowowyzwoleńczej.
Powstało zjednoczone państwo narodu wietnamskiego.
Doniosłym rezultatem połączonych wysiłków
państw socjalistycznych było powszechne uznanie suwerenności
Niemieckiej Republiki Demokratycznej
i przyjęcie jej do ONZ. Umocniła się międzynarodowa
pozycja i autorytet Kuby. Osiągnięty został istotny postęp
w wygaszaniu ognisk wojennych na świecie. Skutki
tych działań widoczne są przede wszystkim w Indochinach.
Na Bliskim Wschodzie ognisko tli się nadal,
niemniej jednak udało się zapobiec przekształceniu
wojny październikowej 1973 roku w szerszy konflikt
międzynarodowy. Ograniczony został w tym okresi
zasięg kolonializmu. Niepodległość uzyskały wszystki
terytoria kolonialne Portugalii. Wzmógł się ruch wy
zwoleńczy w krajach Afryki Południowej. Nowo wyzwolone
państwa stawiają skuteczny opór neokolonializmowi,
czego wymownym przykładem jest Angola.
Decydujący zwrot w kierunku odprężenia dokonany
został w Europie. Świadectwem tego był sukces Konferencji
Bezpieczeństwa i Współpracy. Zaszły ważne
zmiany jakościowe we współpracy między krajami
o odmiennych ustrojach społecznych. Zwielokrotniona
została zwłaszcza wymiana gospodarcza ZSRR z uprzemysłowionymi
krajami kapitalistycznymi na podstawie
wieloletnich porozumień. Zasadniczy zwrot nastąpił
w normalizacji stosunków politycznych między Związkiem
Radzieckim a USA; ważne znaczenie miała zwłaszcza
umowa o zapobieganiu wojnom nuklearnym. Odprężenie
polityczne toruje drogę odprężeniu militarnemu,
choć nie jest to droga łatwa.