Centrum moskwy...

Oto dlaczego tak ostrożnie i niejako z ociąganiem
przystąpiono do przebudowy centrum Moskwy.
Teraz, kiedy wybudowano wiele osiedli, do których
można przekwaterować mieszkańców śródmieścia, kiedy
wykrystalizowały się poglądy na współistnienie zabytków
z nowymi budowlami, kiedy opanowano lepiej
nowoczesną technikę budowania również wśród starej
zabudowy — rekonstrukcja centrum staje się jednym
z głównych zadań budowniczych Moskwy.

Pierwszym wielkim przedsięwzięciem w realizacji
tego zadania, przedsięwzięciem udanym, było wybudowanie
prospektu Kalinina. Nowy generalny plan przewiduje
budowę dalszych zespołów architektonicznych
w obrębie pierścienia Sadowego. Śródmieście ma być
ukształtowane jako zintegrowany, zorganizowany artystycznie
i architektonicznie połączony system zespołów,
włączający zabytki historii i architektury, gmachy
'instytucji partyjnych i państwowych, urządzenia
o charakterze międzynarodowym, muzea, teatry, sale
koncertowe, hotele, wielkie sklepy i restauracje.

Główne znaczenie zachowuje zespół Kremla. Zachowanie
proporcji między Kremlem a nowo wznoszonymi
gmachami, których wysokość będzie stopniowo
wzrastać w miarę oddalania się od centrum do pierścienia
Sadowego — poprawi percepcję Kremla, podkreśli
jego znaczenie. Zabytki historyczne mają być
wkomponowane w nowe budowle. Wszystko to, co je
zasłania, co przeszkadza percepcji, zostanie usunięte;
wokół nich będzie strefa ochronna i dzieła stworzone
przez utalentowanych rosyjskich mistrzów zabłysną w
swojej pierwotnej krasie.

W obrębie pierścienia Sadowego, na miejscu zburzonych
starych budowli powstają wielopiętrowe gmachy
największych instytucji państwowych i społecznych,
ministerstw i resortów, sale koncertowe i wystawowe.
Zakłady przemysłowe zostaną stąd usunięte, do minimum
ma też być ograniczona liczba domów mieszkalnych.
Metoda skoncentrowanej lokalizacji nowego budownictwa,
zastosowana przy budowie prospektu Kalinina,
będzie szeroko wykorzystana w dalszej rekonstrukcji
centrum:

W pierwszej kolejności postanowiono kontynuować
przebudowę prospektu Kalinina na odcinku od placu
Arbackiego do prospektu Marksa. Również i ten odcinek
magistrali zostanie poszerzony. Obok zabytkowych
budowli wyrastają współczesne wielopiętrowe domy,
a cały prospekt przekształca się w wielkie administracyjno-
kulturalne centrum stolicy radzieckiej.
Przebija się nową centralną trasę — prospekt Nowokirowski.
Jest to właściwie wznowienie projektu, który
powstał jeszcze w latach dwudziestych. Wiele innych
głównych ulic śródmieścia, na przykład prospekt Marksa,
ulice Hercena i Krasnaja Presnia — również ulegną
przebudowie.

Oblicze miasta zmienia się więc znacznie, zachowując
jednak czytelność głównych rysów, jakie nadała mu
historia.

Wertując zszywki pożółkłych moskiewskich gazet
sprzed rewolucji, można czasem znaleźć artykuły, których
autorzy usiłowali przewidzieć przyszłość Moskwy.
Jedna z tych gazet, „Utro Rossiji", pisała na przykład,
że trzeba będzie przynajmniej pięciuset lat, żeby Moskwa
zbliżyła się do poziomu głównych stolic zachodnioeuropejskich.
Wystarczyło dziesięciokrotnie mniej czasu,
aby Moskwa osiągnęła ten'poziom, a nawet pod
niektórymi względami poziom ten przewyższyła. Moskwa
staje się jednym z najnowocześniejszych miast
świata, stosownie do rangi metropolii światowej, jaką
już się stała.